niedziela, 24 listopada 2013

Jean-François Lyotard "Postmodernizm dla dzieci"

Jean-François Lyotard, Postmodernizm dla dzieci. Korespondencja 1982-1985, tł. Jacek Migasiński, Warszawa 1998.
Książeczkę Lyotarda czyta się naprawdę bardzo przyjemnie. Łatwość i obrazowość przekazu wynika zapewne z założeń autora kierującego swoje przemyślenia do osób nieobytych z doktrynami filozoficznymi, jednak pozostawia po sobie głębszą refleksją „niedziecięcą" nad przemianami i miejscem człowieka.
Jean-François Lyotard, Dopisek w sprawie narracji, [w:] tenże, Postmodernizm dla dzieci. Korespondencja 1982-1985, tł. Jacek Migasiński, Warszawa 1998, s. 29-34.
Narracje postmodernistyczne naznaczyły nowoczesność i związane z nią opowieści o postępie, bogaceniu się ludzkości. Narracje te mają na celu uprawomocnienie instytucji i praktyk społeczno-politycznych, systemów prawa, etycznych i sposobów myślenia. Źródła swojej prawdziwości poszukują w mającej nadejść przyszłości. Jest to projekt, który zdaniem Habermasa nie został dokończony i należy go ponownie podjąć. Lyotard twierdzi, że ów projekt został zniszczony przez wypaczenie postępu. Odejściem od nowoczesnego projektu postępu były wojny i działania z nimi związane. Narracja ponowoczesna nie ma już w sobie postępu. Rozwój techniki, nauk został obrócony przeciwko człowiekowi, co podważyło wiarygodność wielkich narracji. Opowieści fizyka i historyka o przeszłości poddawane są tym samym prawom, chociaż nie zgłaszają roszczeń do bycia wypowiedzią narracyjną. W takiej sytuacji małe narracje postrzegane są jako te, które są w stanie uniknąć sprzeczności. Jest to jednak błąd ponieważ proza ludowa opiera się na wzajemnie wykluczających się prawdach („Jaki ojciec, taki syn" i „Gdzie skąpy ojciec, tam syn rozrzutny"), czego nie dostrzegano w romantyzmie. Ponowoczesność jest kresem ludu i jego prawd. Nauka staje stechnologizowana, oddalona od humanizmu. Nowoczesny człowiek miał być panem przyrody i nauki, ale stał się ofiarą własnego postępu, w którym upada ideał panowania.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz