Etykiety

niedziela, 5 kwietnia 2020

Agnieszka Mielech "Emi i Tajny Klub Superdziewczyn. Tom 9: Hokus-Pokus" il. Magdalena Babińska


Seria o „Emi i Tajnym Klubie Superdziewczyn” doczekała się już czternastu tomów tomów opowieści, kilku książek z zabawami, dwóch kalendarzy, gry oraz wielu gadżetów. Mimo przybywających książek ciągle wracamy do wcześniejszych opowieści o Emi, ponieważ każda uczy i bawi albo raczej uczy przez zabawę. Do tego pokazuje relacje między dziećmi, tworzenie się grup rówieśniczych, rozwijanie zainteresowań, przekonuje, że dobrze chcieć próbować ciągle czegoś nowego. Tematyka książki jest nam bardzo bliska: przedszkolne i szkolne realia. Jednak placówki edukacyjne są tu jedynie tłem. Ważne jest to, co dzieje się między bohaterami.
W pierwszym tomie gówna bohaterka, Emi, ma prawie 6 lat i chodzi do zerówki. Nie jest to jednak zerówka przedszkolna tylko szkolna, co wpływa na powagę instytucji. Dzieci czują się poważniejsze, ważniejsze, doroślejsze i przez to zaczynają wymyślać coraz bardziej „dorosłe” zabawy, które przewidują podział grupek ze względu na płeć: dziewczynki bawią się razem i chłopcy razem. Wcześniej wszyscy wspólnie organizowali wspaniałe przygody. Wszystko zaczyna się od dokuczliwego Michasia, który uważa zabawę w „Gwiezdne wojny” za zbyt dziecinną i organizuje tajny klub tylko dla chłopaków, ponieważ dziewczyny są nudne. W odpowiedzi na wykluczenie i płciową dyskryminację Emi staje się pomysłodawczynią „Tajnego Klubu Superdziewczyn”, którego istnienie ma być wielką tajemnicą, a członkinie mają przeżywać niezwykłe przygody, nigdy się nie nudzić i codziennie uczyć czegoś nowego. Od tego momentu członkinie klubu zaczyna łączyć solidniejsza więź. Wspólne przeżywanie przygód, dzielenie się wyzwaniami sprawia, że tworzy się wspaniała grupka przebojowych przyjaciółek.
Początki działalności jednak bywają zawiłe i kłopotliwe. Szybko okazuje się, że istnienie takiego klubu bez chłopaków jest bardzo trudne. Koleżanki Emi mają wielki problem z wyborem szefa. Uważają, że tylko chłopak może być przywódcą, przez co z utęsknieniem wzdychają: „Szkoda, że Michaś nie jest dziewczyną. Przydałby się ktoś taki w Tajnym Klubie Superdziewczyn” (większość z nas zna takie spojrzenie z dorosłego życia). Przez ich opinie przebijają się powtarzane przez dorosłych frazesy, które pokazano w taki sposób, że mogą śmieszyć i uwrażliwić dorosłych czytelników przed używaniem lub powtarzaniem podobnych. Mimo braków męskiej kadry zaczynają się organizować. Emi staje się prawdziwą przywódczynią. Do tego taką, której mogliby pozazdrościć chłopcy, ponieważ jest nie tylko pomysłowa, ale i otwarta na pomysły innych oraz dąży do rozwiązywania sporów.
Początkowe zadania członkiń to projektowanie rozpoznawalnego znaku (podobne zadania znajdziemy w „Kreatywnej książce dla Superdziewczyn Emi”), a później poszukiwania przygód, organizowanie zabawy (dla miłośników książek powstała też gra planszowa). Wszystko to zapewnia dziewczynkom rozrywki i staje się pretekstem do rozwijania umiejętności oraz wiedzy. W każdym tomie poziom trudności wyzwań rośnie, ponieważ i członkowie klubu mają większą wiedzę, więcej potrafią i stają przed nimi poważniejsze zadania.
Pierwsza misja polega na śledzeniu dziwie zachowującego się profesora Kaganka, odkrywaniu jego spisku. Czytając książki z tej serii młodzi czytelnicy w każdym tomie dowiadują się czegoś interesującego, mogą poszerzyć swoje zainteresowania, odkrywać świat, nabrać wiary we własne umiejętności i szanse, nauczyć się stawiać sobie poważne wyzwania, a wszystko to w formie zabawy. W pierwszym tomie znajdziemy interesujące wiadomości na temat gołębi pocztowych, topienia marzanny oraz dowodzenia, że tradycyjna pizza jest dużo zdrowsza od „ekologicznych” wytworów. Nie zabraknie tu niezawodnej zabawy w Indian, wątku dochowywania tajemnic oraz wielu pomysłów na twórczą zabawę.
Agnieszka Mielech umiejętnie porusza temat dyskryminacji w czasie socjalizacji oraz uczenia dziewczynek, że są płcią słabszą, mniej pomysłową. To sprawia, że koleżanki Emi początkowo boja się wyzwań i tylko przebojowy charakter ich koleżanki może wiele zmienić.
Świat zerówkowiczów i dzieci z podstawówki jest pełen poważnych wyzwań, pierwszych sympatii i odkrywania własnej wyjątkowości i usamodzielniania się. Nie zabraknie również cynicznego spojrzenia na dorosłych, w których świecie podziały na role płciowe są jeszcze bardziej zarysowane. Zaradne kobiety mimo wielu sukcesów zawsze stoją z boku lub w pierwszej kolejności muszą zająć się dziećmi, przez co ze wszystkim się spóźniają. Taka właśnie jest mama Emi, która gna z pracy, aby odebrać córkę. Przez zapracowanie i domowe obowiązki musi podjadać w szkolnej stołówce to, co zostawia jej córka. Z perspektywy dziecka może to wyglądać śmiesznie.
Kolejne tomy przybliżają nam różnorodne wyzwania. Jest tam nauka hiszpańskiego, śledzenie dziwnie zachowujących się pracowników szkoły, zdobywanie doświadczeń scenicznych, ratowanie biblioteki i wakacje na łonie natury, jeździectwo, śnieżne przygody, wakacyjne wyprawy pod namiot, sprzątanie plaży, poznawanie ludzi z odległych krajów, wycieczki kamperem, ratowanie zwierząt, organizowanie świąt i czarowanie.
Właśnie wokół tej ostatniej tematyki toczy się akcja dziewiątego tomu zatytułowanego „Emi i Tajny Klub Superdziewczyn. Hokus-Pokus”. Akcja zaczyna się od próby pomocy Florze w problemach z fizyką. Przyjaciele starają się objaśnić jej zawiłe zagadnienia. I tak dziwnym sposobem od fizyki przechodzimy do magii, a wszystko za sprawą profesora Kaganka, dla którego sztuki iluzjonistyczne to nowe hobby pozwalające wykorzystać naukową wiedzę. Porwane przez nowy temat dzieci będą próbowały swoich sił i przygotują się do festiwalu, w którym staną w szranki z dorosłymi mistrzami. Pojawi się w tym tomie temat znęcania nad zwierzętami, działalności cyrków, sposobów pomocy zwierzakom, ale przede wszystkim po raz kolejny dzieci (a raczej już młodzież) odkryją, że dla chcącego nic trudnego. Trzeba tylko chcieć i dużo ćwiczyć, ćwiczyć i jeszcze raz ćwiczyć. Nasi bohaterzy każdego dnia poświęcają dużo czasu na doskonalenie warsztatu. Pisarka pokazuje nam, że sam talent to za mało. Trzeba jeszcze dużo pracy i zaangażowania, aby spróbować osiągnąć cel. A czy to się uda to nie jest takie istotne. Najważniejsze jest nabycie nowych doświadczeń, rozwinięcie kolejnych umiejętności.
Myślę, że książka powinna spodobać się przedszkolakom i uczniom szkoły podstawowej, ponieważ jest w niej świat, który one doskonale znają: marzenia o telefonach komórkowych, kłótnie o zabawki, zmieniające się upodobania i sympatie oraz przymus poddawania się woli rodziców, a także powstawanie grup rówieśniczych, rozrastanie się paczek, codzienne wyzwania związane z nauką i codziennością. W książce możemy znaleźć liczne ilustracje. Niestety ze względu na standardową czcionkę młodszym dzieciom raczej rodzic będzie ją czytał. Myślę, że samodzielnie może ją przeczytać dopiero uczeń drugiej klasy szkoły podstawowej. Plusem są pomysły na zabawy, podpowiedź jak samodzielnie z rówieśnikami założyć tajny klub oraz przedstawienie problemów bliskich dzieciom.
Jako wierne czytelniczki książek Agnieszki Mielech z czystym sumieniem możemy polecić tę serię. Doskonale sprawdza się ona zarówno w przypadku dziewczynek w zerówce, jak i uczennic szkoły podstawowej, ponieważ bohaterki rosną, nabywają nowych doświadczeń. Dzięki niedługim rozdziałom, prostemu językowi - który z każdą książką, czyli dojrzewaniem bohaterów, ewoluuje – wszystkie tomy doskonale czyta się na głos. Ponad to książki wzbogacono interesującymi ilustracjami Magdaleny Babińskiej doskonale wyczuwającej klimat opowieści i potrafiącej oddać ważne rzeczy za pomocą ilustracji.
To książeczka dla młodych czytelników, których zżera nuda. Dla uczennic z szkoły podstawowej. To również lektura dla rodziców czytających swoim pociechom do snu. Dla nastolatków, którzy zapomnieli, czym jest zabawa. Dla dorosłych by przypomnieli sobie jak to jest być dzieckiem. Oraz dla wszystkim czytelników, którzy pragną przypomnieć sobie swoje dzieciństwo, paczkę ze szkoły bądź przedszkola, Tajne Kluby i ugrupowania. Lektury będą też świetnym materiałem terapeutycznym. Polecam!













 

sobota, 4 kwietnia 2020

"Księga ramion deszczu" Dariusz Muszer

Dariusz Muszer, jako autor i jako tłumacz haiku: tradycyjnej, uprawianej od setek lat japońskiej formy poetyckiej, zaprasza na literacką wyprawę do krainy mini-poezji.
W pierwszej części Muszer prezentuje swoje haiku, powstałe w latach 1983-2020, pisane w Polsce, Niemczech i Norwegii, będące hołdem złożonym dawnym japońskim mistrzom.
W części drugiej znajdują się kompozycje 74 japońskich twórców; wszystkie w nowym przekładzie, a niektóre po raz pierwszy w języku polskim. Autorami ich są poeci tej rangi co Bashō, Buson, Issa czy Shiki, jak i mniej znane, bądź zapomniane poetki: Chine-jo, Chiyo-ni, Koyu-ni, Ōshu i Shisei-jo.

#57


"Made in Roland" Andrzej Ballo

To nie jest ani pieśń o Rolandzie, ani spowiedź syna marnotrawnego. To świadectwo niezwykłej relacji, jaka łączyła syna-poetę i ojca-architekta. Rozmowa o życiu, poezji, kobietach, pełna aluzji, czasem tylko wyrafinowana, częściej dosadna. Bardzo polecam.
Ałbena Grabowska

Zapewniam, że ta książka nie wyrządzi czytelnikom żadnej krzywdy. Dowcip, intelektualny pazur, cięte riposty, trafność obserwacji – to charakterystyczne cechy pisarstwa Andrzeja Ballo.
Alicja Węgorzewska

Zadziorność i błyskotliwość Andrzeja Ballo stylistycznie lokują go między Charlesem Bukowskim a Oskarem Wilde’em, charakterologicznie między Villonem a Caravaggiem,  mentalnie między pierwszą a ostatnią kartką jego książek. Nie da się przy tym zasnąć.
Anna Jurksztowicz

"Wielostronna" Uta Przyboś

Swój kolejny tom poetka otwiera manifestem, wyrażając pragnienie objęcia całego świata i zagarnięcia całej siebie w księgę. Trudno nie dostrzec w inicjalnym wierszu programowego maksymalizmu nawiązującego do idei Juliana Przybosia, nazwanej „zamachem na wszystkość”. To oczywiście utopia, do której w różnym stopniu zaznaczają dystans następne utwory – z konieczności zawężone tematycznie i skupione na konkrecie, przez który przeziera ambicja niemożliwego uniwersalizmu, podczas gdy wiersz zagląda w różne obszary i zakamarki bliższej i dalszej rzeczywistości.
Współuczestniczymy w uważnej obserwacji otoczenia, w której najważniejsze wydają się zbliżenia na detal; widzimy – by rzec za Szymborską „świat ze wszystkich stron świata”. Wielostronna próba ogarnięcia Wszystkiego w oglądzie panoramicznym staje się zarazem dyskretnie implikowanym, zwielokrotnionym autoportretem..
z posłowia Piotra Michałowskiego

piątek, 3 kwietnia 2020

"Inaczej przemijam" Zbigniew Jasina

„Inaczej pamiętam, inaczej przemijam” – pisze w swoim nowym tomie wierszy Zbigniew Jasina. Czy „inaczej” znaczy tu bardziej? Czy wprost przeciwnie: mniej, ale dzięki temu intensywniej? A może należy to czytać jeszcze... inaczej? Dopóki pamiętam – przemijam inaczej. Uważniej, pełniej, spokojniej; mimo że wędruję głębiej – w samego siebie. Do źródeł. Czystych, chociaż gorzkich.
I to chyba jest sens wersów, które wybił Jasina w tytule tomu. Nie bez kozery; te wiersze to dziennik podróży jaką jest życie, przemijanie właśnie. Ale dziennik zapisywany na stacjach coraz odleglejszych, bliższych kresu, zbliża nas zarazem do stacji początkowej. Którą jest ulica – jakże by inaczej – Dworcowa. „Dziwiłem się / że mieszkam przy ulicy Dworcowej / w miasteczku / gdzie nie ma peronu (...) tak / u początku mojej filozofii / stał dworzec / którego nie było”.
Ta refleksja sprzed lat, zdziwienie dziecka, staje się doświadczeniem wieku późnego. Gdy wracają do nas ludzie, co odeszli, miejsca, które porzuciliśmy, i sprawy, które pora zamknąć. Jasina ma dla nich czułość i emocje, ale też uwagę i chłód, którymi się przed czułością i emocjami broni, żeby nie tylko pamiętać, a i zrozumieć. Aby jednak zrozumieć naprawdę, nie można kłamać. Etyczne napięcie tych wierszy jest więc czytelne równie mocno, jak zapisane w nich wzruszenia poety, dobierającego słowa oszczędnie, ale sięgającego nimi głęboko.
Artur Daniel Liskowacki

#56


"Wojna" Jarosław Jakubowski

Powieść Wojna zaczyna się od zaskakującej sytuacji: oto w miasteczku jakich wiele w Polsce, w Ciemnej Dolinie, ni stąd, ni zowąd pojawiają się osobniki ubrane w stroje khaki i zaczynają bezprzykładną rzeź ludności cywilnej, przypominającą okrucieństwa popełniane przez Niemców w Warszawie czy Rosjan w Czeczenii. Telefony milczą, a zrozpaczeni mieszkańcy nie mogą dociec, co sprowadziło na ich miasto „zielone ludziki”, jako żywo przypominające te, które nie tak dawno zajmowały Krym dla Putina. Jakubowski mnoży epizody, akcja toczy się niezwykle wartko, a trup ściele się gęsto. Do tego mamy ingerencję sił nadprzyrodzonych w postaci zmartwychwstających z grobów ciał, stających w obronie ludności.
Odczytuję to jako zapis współczesnych lęków mieszkańców Polski Anno Domini 2020, którzy w skrytości ducha obawiają się takiego scenariusza. Jakubowski jest kronikarzem tego lęku i pokazuje go w sposób wielowymiarowy.
Wojciech Chmielewski

"Zagłada Borgiów w 2012 (Szyderca)" Anatol Ulman

Ostatnia powieść mojego Ojca nie jest Jego testamentem, a na pewno nie bardziej niż poprzednie powieści. Pisanie było sensem Jego życia i gdyby żył, pisałby nadal, zwłaszcza że po operacji krtani tylko tak mógł się komunikować z otoczeniem. Niniejsza powieść epatująca drastycznymi scenami jest próbą zmierzenia się z rosnącą brutalizacją świata, a także z tym, iż ukochana filozofia staje się narzędziem do usprawiedliwiania zła. Ojciec całe życie był szydercą i częściej wytykał błędy niż chwalił dobre uczynki, nosił jednak w sobie tę pierwotną, przyrodzoną ludziom naiwność. Myślę, że to dlatego pozostał w pamięci byłych uczniów, którzy tak licznie przyszli na pogrzeb, aby Go pożegnać. Ojciec z pewnością czułby się zaszczycony i wdzięczny.
Krzysztof Ulman

czwartek, 2 kwietnia 2020

"Klechda truskawkowa" Katarzyna Georgiou i Mirosław Owczarek


POSŁOWIE
Klechda truskawkowa nie tylko o truskawkach.
Nazwa „klechda” ma rodowód szesnastowieczny, ale spopularyzował ją w dziele z roku 1837 Klechdy, starożytne podania i powieści ludu polskiego i Rusi Kazimierz Władysław Wójcicki, który specjalizował się w historycz- nych baśniach. Klechda jednak bardziej niż baśń osadza się w danym terenie i z niego czerpie, zwłaszcza odnosząc się do grupowych opowieści ludowych o czarach na lokalnym terenie. Tak też jest w przypadku Klechdy truskawkowej Katarzyny Georgiou i Mirosława Owczarka, którzy penetrując Dolinę Baryczy wcielili się w dwa byty - Wiedźmę i Wodnika tamtejszych stawów, jezior i rzek. Ta scenografia aż prosi się o nawiązanie do słowiańskich bajań, zwłaszcza że ten teren słynie z publikacji Bajkowa Dolina Baryczy, gdzie jak się okazuje, chodzące drzewa przypominają o występujących w okolicy olchach, a staw Grabownica ma Wieżę Ptaków Niebieskich. Jest tam pięknie, spokojnie, a dzięki temu romantycznie. Naturę poetyckiej opowieści wypełniają nenufary, chabry, tataraki, jagody, pszeniczne łany, kłosy żyta, chmiel, tymianki i wszechobecne truskawki (Wiedźma ma przydomek truskawkowa). Uzupełniają ją kukułcze kukania, rechoty żab, śpiew czarnego łabędzia, syki serpenta czy wilczy skowyt. Tylko kwitnąć miłości, choć nie jest Wodnikowi łatwo tak zaraz okiełznać Wiedźmę. Wodnik jawi się kochliwym ulegając wdziękom Rusałek, a tu nagle pojawia się Wiedźma i w głowie mu zawraca. Tak to już z Wiedźmami (Wieduniami) jest, że jako te, które wiedzą, są związane z ziołolecznictwem, zaklęciami i prawami natury, potrafią przybierać różną postać. Ta literacka Wiedźma to swojska szeptucha, zamawiaczka i nie należy mylić jej z czarownicą. Mądra kobieta wie jak uwodzić kochanka, jak budować miłosną igraszkę i pieszczotę - „dla ciebie ubiorę się tylko w kolczyki”. Bo bliskość, romans, miłość cielesna są w tym tomie najważniejsze. Oczywiście ich osadzenie w kontekście ludowej kultury w odsłonie duchowej (wierzenia, wiedza, religijność, święta) dodaje cech dawnej słowiańszczyzny.
Męskie bóstwo Łada, wspominane już przez Jana Długosza, to byt z panteonu słowiańskiego. Lechiccy Bogowie stają przy Bachusie czy Satyrze, którzy pochodzą z mitologii greckiej. Mezopotamska Lilith, a może biblijna pierwsza żona Adama, też zostaje wezwana na ucztę miłości. Męski pierwiastek popędu seksualnego reprezentuje Wodnik (Mowczarek – od nazwiska). Jak widać – byty religijne mogą się mieszać. Nic nie jest w świecie Wiedźmy niemożliwe, zwłaszcza że współczesność jest swoistym konglomeratem różnorodnych klechd o zasięgu większym niż lokalny.
Pan jezior, stawów i rzek nie jest łaskawy dla każdego, ale Wiedźma go intryguje. Zwłaszcza, że Wodnik w jednym z wierszy opowiada o swojej samotności: „dawno pogubiłem sandały / w błotnej topieli / szukając przyjaciół wśród żab i węży / słuchając gawęd gila / o wielkim świecie / za złotymi bramami”. Ta intymna rozmowa ma swoisty charakter pouczający. Między wierszami wyczytamy jak należy traktować oblubienicę: „kto powiedział, że kobiety trzeba uwodzić / wystarczy czułość / i męskie zdecydowanie / wojownika z subtelną duszą”; „kolejny dzień zaczyna / od uwiedzenia / tej samej samicy”; „mów do mnie jeszcze / źródło zawsze w nas”. Wielką prawdą są słowa: „oswajanie towarzysza / nabiera pikanterii / w trakcie podróży przez życie”. Co by o miłości powiedzieć, zawsze będziemy trochę niepewni, trochę zagubieni, trochę zaskoczeni. Pozostaje mi każdemu życzyć tego, o czym mówi mój ulubiony wiersz z truskawkowej klechdy:
„moje włosy
zielne zmierzwione wilgotne
zapuszczą korzenie w twoje wnętrzności
przenicują serce na stronę której nie znasz
i wypełnią rozkoszą”
Beata Patrycja Klary